Tin mới
Thứ Tư, 5 tháng 8, 2015

Mô hình du lịch sinh thái - văn hóa- nhân văn với sự tham gia của cộng đồng địa phương

Du lịch sinh thái là loại hình tham quan du lịch có trách nhiệm với môi trường để thưởng thức và gia tăng sự hiểu biết thiên nhiên (bao gồm các đặc trưng văn hóa của quá khứ cũng như hiện tại) có hỗ trợ công tác bảo tồn, giảm thiểu sự tác động từ khách du lịch, góp phần tích cực cho sự phát triển kinh tế, xã hội của người dân bản địa. Vì vậy, hoạt động du lịch sinh thái luôn gắn liền với trách nhiệm bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, văn hóa bản địa và phát triển sinh kế cộng đồng theo hướng bền vững.
Du lịch sinh thái với mô hình Homestay
Với việc loại hình du lịch sinh thái ngày càng được hình thành và phát triển mạnh mẽ trên khắp mọi miền đất nước, cù lao An Bình cũng nằm trong tiến trình đó. Cù lao An Bình nằm giữa sông Tiền và sông Cổ Chiên, thuộc huyện Long Hồ tỉnh Vĩnh Long. Là một trong những điểm du lịch hội tụ các yếu tố về tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng, văn hóa đặc sắc, tạo nên lợi thế để phát triển du lịch sinh thái vùng. Đây là một trong những điểm du lịch sinh thái hấp dẫn của tỉnh Vĩnh Long. Việc xây dựng mô hình kết hợp giữa du lịch sinh thái - văn hóa - nhân văn với sự tham gia của cộng đồng địa phương sẽ phát huy được lợi thế tối đa về tiềm năng du lịch đồng thời mở ra một hướng đi mới cho du lịch của tỉnh Vĩnh Long.

1. Mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn:
1.1. Lý luận về mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn:
            Mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn là mô hình được xây dựng theo nội dung đề tài nghiên cứu khoa học "Nghiên cứu phát triển và tạo sản phẩm du lịch sinh thái miệt vườn kết hợp nguồn lợi trái cây, làng nghề, sinh thái nhân văn trên vùng địa linh nhân kiệt tỉnh Vĩnh Long", với sự tham gia của nhiều bên, trong đó là các hộ nông dân, các hộ kinh doanh dịch vụ du lịch của cộng đồng địa phương.
            Quá trình hình thành mô hình được xác định, phân tích và có kế hoạch xây dựng cụ thể. Các hoạt động mang tính định hướng phát triển bền vững trong khai thác và bảo vệ tài nguyên, phát triển văn hóa bản địa được tích hợp trong các tài liệu tập huấn kèm theo. Thông qua nội dung của mô hình du lịch, chất lượng dịch vụ du lịch mong muốn được cải thiện, nâng cao hơn nữa ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên theo hướng bền vững.

1.2. Các bước tiến hành xây dựng mô hình:
Quá trình xây dựng và triển khai mô hình thông qua các bước sau:
Bước 1: Đánh giá thực trạng và xác định nhu cầu:
- Thông qua các kết quả khảo sát trước, Ban chủ nhiệm đề tài tiến hành đánh giá thực trạng, xác định các nhu cầu du lịch tại các xã cù lao, từ đó tiến hành xây dựng nội dung tập huấn mô hình cho từng thành phần tham gia.
- Thành phần tham gia gồm: Lãnh đạo địa phương, cán bộ thực hiện và người dân; Các nhóm đối tượng khác nhau tại cù lao.
            - Nội dung: Đánh giá thực trạng về kinh tế - xã hội của địa phương; Tình hình sử dụng, bảo vệ tài nguyên, văn hóa có liên quan tới việc xây dựng mô hình.
+ Các dạng tài nguyên, vấn đề tồn tại trong khai thác, sử dụng
+ Tiềm năng sử dụng tài nguyên làm du lịch
+ Sinh kế của cộng đồng và các vấn đề phát sinh
+ Các mô hình du lịch đã có tại địa phương
+ Hướng giải quyết và mong muốn của địa phương về phát huy các tiềm năng du lịch thông qua các cuộc thảo luận.
            - Công cụ sử dụng để đánh giá:
+ Thu thập các số liệu thứ cấp
+ Phỏng vấn cá nhân, nhóm
+ Họp nhóm
- Bước này được thực hiện trong quá trình điều tra khảo sát của đề tài và trước khi triển khai nội dung tập huấn.

Bước 2: Lựa chọn các nhóm thành viên vào mô hình, phổ biến nội dung mô hình:
            -Thành phần tham gia: Ban quản lý khu vực; người dân và cán bộ thực hiện đề tài.
- Các nhóm thành viên tham gia vào mô hình được lựa chọn từ kết quả khảo sát đợt 1 của đề tài. Các hộ được thu thập thông tin và được đề xuất việc tham gia mô hình mẫu do ban chủ nhiệm đề tài xây dựng.
            - Nội dung thực hiện:
+ Thông báo đến các hộ tham gia vào mô hình về nhóm và lợi ích nhóm của các thành viên khi tham gia.
+ Khảo sát hộ gia đình thành viên tham gia vào mô hình dựa trên các tiêu chí đã được xây dựng.
+ Lựa chọn các nhóm tham gia vào mô hình gồm: nhóm cây cảnh và nhà vườn, nhóm dịch vụ lưu trú homestay, nhóm văn nghệ, ẩm thực được lồng ghép vào các hoạt động của từng hộ kinh doanh dịch vụ du lịch, được cung cấp và phổ biến nội dung tập huấn về các kỹ năng đón tiếp khách, các vấn đề về an toàn vệ sinh thực phẩm...

Bước 3: Đánh giá nhu cầu các nhóm dịch vụ du lịch:
            - Thành phần tham gia: Các thành viên trong các nhóm dịch vụ được chọn.
            - Nội dung:
            + Kiến thức, thông tin cần chuyển giao rút ra được từ các cuộc thảo luận nhóm trước. Nội dung phổ biến kiến thức phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của địa phương.
+ Hỗ trợ các mặt cần thiết (về kiến thức, thông tin, các kỹ thuật khác...) để phát triển và làm phong phú hơn các sản phẩm du lịch tại địa phương. Ghi nhận các mong muốn của người dân về kỹ thuật, kiến thức và các kỹ năng xây dựng, các mong muốn chào bán các sản phẩm du lịch.
+ Xác định nhu cầu tập huấn, tư vấn và giúp đỡ các thành viên tham gia vào mô hình.
            - Cách tiến hành:
+ Tổ chức các cuộc họp, gặp gỡ trực tiếp.

Bước 4: Tổ chức thực hiện các nội dung tập huấn, ứng dụng thử sản phẩm của đề tài:
            - Tổ chức tập huấn, cung cấp thông tin:
+ Nội dung được bố cục từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp.
+ Nội dung tập huấn được xây dựng sát với nhu cầu của các hộ tham gia vào mô hình, gần gũi và dễ hiểu.
+ Có các phương án triển khai tập huấn thích hợp, tài liệu tập huấn được biên soạn sinh động, dễ sử dụng.
+ Tập huấn ngoài trên các nhà vườn, các hộ kinh doanh dịch vụ du lịch.
            - Cách thực hiện: Phỏng vấn sâu, họp nhóm...
- Tổ chức ứng dụng thử sản phẩm "Bản đồ du lịch cù lao An Bình[1]".
            + Bản đồ được cung cấp cho các hộ dịch vụ homestay, các du khách quốc tế và trong nước đang đi du lịch tại cù lao sử dụng thử. Các ý kiến đóng góp được phản hồi về email của ban biên tập.
            + Ngoài ra, các bản đồ cũng được cung cấp cho ban quản lý xã nhằm kiểm tra tính hợp lý, cung cấp các ý kiến đóng góp, bổ sung để hoàn thiện sản phẩm.
            - Đánh giá, giám sát:
            - Phương pháp đánh giá:
            + Trao đổi, phỏng vấn sâu với các hộ tham gia vào mô hình du lịch.
            + Kiểm tra, nghiệm thu mô hình bằng phương pháp điều tra bảng hỏi.
+ Đánh giá sơ bộ các yêu cầu: Mô hình có đạt được mục tiêu đề ra không? Những hạn chế? Tính khả thi? Tính dễ làm? Khả năng áp dụng? Tính bền vững? Ảnh hưởng tới tài nguyên, sinh kế và sản phẩm tạo ra ở địa phương.
+ Việc thực hiện kế hoạch: Tiến độ các hoạt động, tài chính, phân bổ nguồn lực,... so sánh với kế hoạch ban đầu để điều chỉnh (nếu cần).
+ Đánh giá về nội dung tập huấn, tư vấn của tập huấn viên và ban cố vấn.
+ Đánh giá về kết quả, lợi ích và hiệu quả của mô hình từ các hộ tham gia mô hình, và khách du lịch.
Bước 5: Quảng bá và kết nối cộng đồng với các công ty lữ hành:
            - Mục đích: Giới thiệu sản phẩm du lịch địa phương đến các công ty lữ hành, khách du lịch và kết nối họ với mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn.
            - Cách tiến hành:
+ Ghi lại các hình ảnh tại cù lao, tiến hành chọn lọc và đưa vào bản đồ du lịch sinh thái tại cù lao An Bình.
+ Tổ chức tuyến du lịch thử nghiệm để các công ty lữ hành tham gia đóng góp ý kiến, kết nối cộng đồng và xây dựng các tuyến tour trong tương lai.

Bước 6: Đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện mô hình:
            - Thành phần tham gia: Khách du lịch trong nước, khách du lịch quốc tế và các hộ tham gia dịch vụ du lịch.
- Tư liệu hoá: Tổng kết tất cả những thông tin, kết quả, kinh nghiệm,... để giúp cho việc tuyên truyền và nhân rộng mô hình được thực hiện.
            - Đánh giá sự thành công trên các khía cạnh: kinh tế, xã hội, môi trường và văn hóa tại địa phương.
- Các câu hỏi được biên soạn trong bộ công cụ điều tra nhằm trả lời các vấn đề:
+ Về kinh tế: Sản phẩm tạo ra có đáp ứng nhu cầu của khách du lịch không? Tăng thu nhập cho cộng đồng? Cải thiện đời sống?
+ Về xã hội: Xem xét về khả năng tạo việc làm và nâng cao thu nhập, những đóng góp trong việc nâng cao kiến thức và nhận thức của người dân trong khai thác, bảo vệ tài nguyên môi trường, văn hóa và bản sắc dân tộc.
+ Về môi trường: Sự đóng góp của kỹ thuật mới trong việc bảo vệ môi trường sinh thái (do canh tác hợp lý và có kỹ thuật), có gây ô nhiễm môi trường không?
+ Về văn hóa: Văn hóa của người dân địa phương được phục hồi và giới thiệu đến các du khách như thế nào? Nét văn hóa cộng đồng được thể hiện qua tính cộng đồng (tình làng, nghĩa xóm, sức mạnh đoàn kết và gắn bó) ra sao?
+ Tính bền vững và khả năng áp dụng của mô hình: Xem xét về thái độ và cách ứng xử của người dân với loại hình sinh kế mới, tính hiệu quả mô hình và khả năng ứng dụng, nhân rộng đến các xã khác trong huyện. Tạo nên mạng lưới du lịch vùng cù lao An Bình.
            - Cách tiến hành: Tổ chức kiểm tra tại thực địa và tổ chức hội thảo để tổng kết.

Bước 7: Tổ chức nhân rộng mô hình
            Sau khi đánh giá được tính hiệu quả của mô hình, xem xét các định hướng phát triển du lịch tại địa phương, mô hình đáp ứng các tiêu chí cần thiết sẽ được nhân rộng. Tuy nhiên, mức độ tài chính và thời gian thực hiện đề tài không đáp ứng được, nên việc nhân rộng mô hình chưa được thực hiện.

1.3. Sơ đồ phân bố khu vực hoạt động dịch vụ du lịch sinh thái:
Sơ đồ tuyến, điểm du lịch sinh thái đã được xây dựng và triển khai ứng dụng thí điểm một số cơ sở du lịch tại cù lao.
1.4. Vai trò, chức năng và nhiệm vụ thành viên tham gia vào mô hình:
1.4.1. Ban Quản lý du lịch mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn:
            - Chức năng và nhiệm của ban quản lý:
            + Giới thiệu và tiếp nhận các sản phẩm du lịch sinh thái đến với khách du lịch, các công ty lữ hành.
+ Giới thiệu và tiếp nhận các sản phẩm du lịch sinh thái, nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua việc tìm tòi, học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và ý kiến đóng góp của du khách.
+ Tổ chức phân bổ khách du lịch, dịch vụ đến các nhóm phục vụ ở các địa bàn phù hợp với loại hình dịch vụ.
+ Lập các kế hoạch họat động phát triển du lịch tại địa phương.
+ Kiểm tra chất lượng dịch vụ và xử lý các trường hợp vi phạm.
+ Tiến hành các hoạt động xúc tiến quảng bá và tìm kiếm thị trường.
+ Ghi chép, thống kê, báo cáo tình hình, kết quả hoạt động du lịch tại địa phương.

1.4.2. Các nhóm dịch vụ được xây dựng:
a. Nhóm nhà vườn, cây ăn quả:
            - Số hộ trong nhóm: 06 hộ
            - Nhóm phục vụ du khách về tham quan các nhà vườn cây ăn trái, vườn cây cảnh, giới thiệu các loại cây, hướng dẫn cách chăm sóc và thưởng thức các loại trái cây ngon, ngọt đặc trưng của vùng cù lao An Bình như: mận, chôm chôm, nhãn,…
            - Tiếp đón ân cần và phục vụ chu đáo cho các đoàn khách theo yêu cầu của khách và công ty du lịch.
            - Đảo bảo các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm.
b. Nhóm hướng dẫn, đón tiếp khách:
            - Số thành viên tham gia tập huấn: 06 người.
- Nhóm hướng dẫn có nhiệm vụ đưa khách đi tham các khu vườn cây ăn trái, đi thăm thôn xóm, chùa Tiên Châu và thuyết minh cho khách hiểu về địa điểm tham quan.
c. Nhóm lưu trú:
            - Số lượng hộ có lưu trú: 05 hộ
- Lưu trú tại các hộ gia đình: Các hộ kinh doanh dịch vụ homestay cho khách lưu tại cù lao đảm bảo các tiêu chí phòng ngủ luôn thoáng mát, có không gian riêng, gọn gàng, sạch sẽ và một số vật dụng đơn sơ nhằm gây ấn tượng truyền thống...
d. Nhóm ẩm thực:
            - Số thành viên trong tổ: 05 người
            - Nhóm phục vụ ăn uống được lồng ghép trong các hộ kinh doanh dịch vụ du lịch, tập huấn các tiêu chí đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
            - Đảm bảo an toàn và vệ sinh trong khâu chế biến và ăn uống. Nhà bếp gọn gàng, sạch sẽ, sử dụng nước sạch để nấu và rửa thức ăn.
e. Nhóm văn nghệ:
            - Do quy mô của tổ chức, nhu cầu hoạt động của các thành viên tham gia chưa có, nên nhóm văn nghệ chưa thể đưa vào mô hình.
- Các cá nhân tham gia văn nghệ chỉ phục vụ nhu cầu cá nhân, không có định hướng kinh doanh dịch vụ du lịch.
f. Nhóm làng nghề:
            - Làng nghề tại các xã cù lao An Bình hiện tại chưa có cơ sở nào được công nhận, chủ yếu là các cơ sở nhỏ lẻ (Viet Artisans).
            - Làng nghề gốm đỏ nằm ngoài khu vực cù lao An Bình nên không tham gia vào các hoạt động tập huấn đợt này.

1.4.3. Ban cố vấn mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn:
            - Thành phần: Các thành viên trong đề tài, các chuyên gia được mời tham gia xây dựng và vận hành mô hình du lịch sinh thái, văn hóa, nhân văn.
            - Ban cố vấn có nhiệm vụ hỗ trợ chuyên môn, giúp các nhóm tham gia vào mô hình về nâng cao năng lực về quản lý, phát triển sản phẩm và quảng bá sản phẩm du lịch đến với du khách.
            - Ban cố vấn thực hiện dựa trên nội dung nghiên cứu của đề tài.



[1] Bản đồ được in và phát có 02 phiên bản, tiếng Anh và tiếng Việt.

  • Blogger Comments
  • Facebook Comments

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Item Reviewed: Mô hình du lịch sinh thái - văn hóa- nhân văn với sự tham gia của cộng đồng địa phương Rating: 5 Reviewed By: AEP LienHiep