Tin mới
Thứ Ba, 21 tháng 7, 2015

Thực trạng và giải pháp phòng, chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre

Trong những năm gần đây, bạo lực học đường đã trở thành mối quan tâm chung của toàn xã hội. Vấn đề bạo lực học đường hiện nay đang ở mức báo động cấp thiết, đang có nguy cơ nổ bùng và lan rộng. Bạo lực học đường bao gồm bạo lực giữa các học sinh trong trường và những vụ học sinh tấn công giáo viên. Các nhà nghiên cứu nhìn nhận rằng bạo lực học đường đang là nguyên nhân dẫn đến gia tăng vi phạm pháp luật ở trẻ em.
Thực trạng và giải pháp phòng, chống bạo lực học đường
Ảnh minh họa
Thực trạng và giải pháp phòng, chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre
        Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội thống kê năm 2010, toàn quốc có 15.736 trường hợp trẻ chưa thành niên phạm pháp bị xử lý hình sự và 33.499 vụ xử lý hành chính. Các cơ quan chức năng nhận định rằng phần lớn học sinh, sinh viên bị ảnh hưởng rất nhiều từ phim, ảnh, trò chơi điện tử bạo lực v.v, dần dần hình thành những tư tưởng lệch lạc, thích thể hiện bản thân qua các hành động bạo lực. Các phương tiện truyền thông đại chúng cũng đăng tải nhiều bài viết thể hiện sự bức xúc của dư luận về tình trạng bạo lực học đường mà đa số là học sinh các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông.

            Bạo lực học đường được hiểu là hệ thống những hành vi, lời nói và hành động ảnh hưởng, đe dọa, khủng bố người khác (xảy ra giữa học sinh, sinh viên với nhau, giữa thầy, cô với học sinh và ngược lại) gây ra thương tích trên cơ thể, đặc biệt là làm tổn thương về mặt tinh thần, gây ra những chấn động tâm lý cho các đối tượng tham gia. Trong môi trường giáo dục, việc sử dụng những hành động phản văn hóa, lối ứng xử coi thường nội quy nhà trường và luật pháp là hồi chuông cảnh tỉnh cho gia đình, xã hội về giá trị đạo đức, nhân văn, sự nghiệp giáo dục và vấn đề đảm bảo an ninh trật tự của đất nước. Đồng thời, vấn đề bạo lực học đường xảy ra thường xuyên, còn phản ánh hiện trạng chất lượng giáo dục tri thức và giáo dục con người không mong muốn. Ngay từ bây giờ, nếu không thực hiện những biện pháp phòng chống bạo lực học đường thì những hậu quả khôn lường sẽ xảy ra, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước.

Là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, Bến Tre nổi tiếng với hình ảnh của “xứ Dừa” thanh bình. Trong những năm gần đây, tình hình kinh tế, xã hội của tỉnh có những bước chuyển biến lớn do các dự án đầu tư phục vụ du lịch đang được triển khai như điểm du lịch Forever Green Resort, du lịch sinh thái Vàm Hồ, các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt là các công trình, dự án phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh như giao thông, thủy lợi, trường học, bệnh viện, v.v. được chú trọng xây dựng. Mặc dù, kinh tế - xã hội của tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều khó khăn và hạn chế như tiến bộ của đời sống người dân còn quá chậm, đặc biệt là một số vấn đề về giáo dục - đào tạo, an ninh nông thôn ở một số địa phương chưa được đảm bảo. Tình hình bạo lực học đường ngay trên địa bàn thành phố Bến Tre vẫn xảy ra, có nhiều vụ đánh nhau mà đối tượng là học sinh bậc trung học cơ sở, trung học phổ thông vào năm 2011. Một số vụ phải có sự can thiệp của lực lượng công an. Hay như thời điểm tháng 3 năm 2012, tại huyện Giồng Trôm, hai thiếu niên sinh năm 1994 đánh nhau, gây thương tích 14%. Việc đánh nhau giữa học sinh, sinh viên ngày càng tăng, xảy ra thường xuyên tại địa phương đã làm cho người dân, các nhà chức trách, các đoàn thể vô cùng lo lắng.

          Trước sự quan tâm của toàn xã hội về bạo lực học đường vừa qua, tỉnh Bến Tre đã tiến hành tổ chức nhiều diễn đàn phòng, chống bạo lực học đường. Một số nguyên nhân của các vụ bạo lực học đường được các nhà nghiên cứu đưa ra là do tác động của quá trình đô thị hóa, đó là trách nhiệm và nghĩa vụ của gia đình, nhà trường và xã hội. Bức tranh tổng quan về các nguyên nhân bạo lực học đường được phác họa như: gia đình mải mê làm kinh tế, thiếu và không có sự quan tâm phù hợp đến con cái, kết hợp lỏng lẻo với nhà trường; nhà trường chỉ chú trọng đến việc dạy kiến thức học vấn cơ bản, thiếu kiến thức giáo dục pháp luật, đạo đức cho học sinh, sinh viên; các quán internet hoạt động thiếu sự kiểm tra từ phía các cơ quan chức năng, tình hình an ninh trật tự xã hội diễn biến phức tạp. Các cơ quan chức năng áp dụng hình thức xử lý, răn đe với các đối tượng tuổi học sinh còn nhiều hạn chế vì lý do chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự.

Trong những năm gần đây, bạo lực học đường đã được người dân và chính quyền quan tâm. Tuy nhiên, các cuộc thống kê về vấn đề này còn mang tính tổng quát, nhiều diễn đàn, hội thảo được tổ chức nhưng việc triển khai phòng chống bạo lực học đường chưa sát sao và sâu sắc. Để làm rõ thực trạng bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Bến Tre, góp phần tạo một môi trường giáo dục lành mạnh, một xã hội trật tự và an ninh, việc thực hiện đề tài “Thực trạng và giải pháp phòng, chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre” mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội và giáo dục thiết thực.

1. Mục tiêu nghiên cứu
1.1. Mục tiêu tổng quát:
- Đề tài Thực trạng và giải pháp phòng, chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng bạo lực học đường, công tác phòng, chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre; các yếu tố tác động nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh, sinh viên; nguyên nhân dẫn đến hành vi bạo lực; thái độ, cách phản ứng với nạn bạo lực; đánh giá các biện pháp can thiệp phòng, chống bạo lực học đường của tỉnh trong thời gian qua và hiện nay; từ đó đề xuất các giải pháp phòng, chống bạo lực học đường phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của tỉnh Bến Tre.
- Đề tài xây dựng tài liệu tuyên truyền, giáo dục cho học sinh, sinh viên các kỹ năng phòng, chống bạo lực học đường, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của tỉnh Bến Tre trong quá trình hội nhập và phát triển.
- Xây dựng và ứng dụng mô hình phòng, chống bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Bến Tre.

1.2. Mục tiêu cụ thể:
          - Đánh giá thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của tình trạng bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre;
          - Đánh giá các biện pháp can thiệp phòng, chống bạo lực học đường của tỉnh Bến Tre trong thời gian qua và hiện nay;
          - Đề xuất hệ thống giải pháp và triển khai thực nghiệm mô hình phòng, chống bạo lực học đường tại địa phương, góp phần ổn định trật tự xã hội. giữ gìn những giá trị văn hóa - xã hội của tỉnh Bến Tre.

2. Đối tượng và khách thể nghiên cứu:
          - Đối tượng nghiên cứu của đề tài là vấn đề bạo lực học đường và hoạt động phòng, chống bạo lực học đường của học sinh, sinh viên, tổ chức, cá nhân, gia đình, nhà trường tại tỉnh Bến Tre.
          - Khách thể nghiên cứu (Khách thể khảo sát) là các đối tượng có liên quan đến vấn đề bạo lực học đường tại Bến Tre, gồm: Giáo viên, Học sinh, sinh viên, các băng nhóm và cá nhân thanh thiếu niên nghỉ học, Ban Giám hiệu nhà trường, Phụ huynh và các ngành chức năng, đoàn thể như Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bến Tre, Công an tỉnh Bến Tre, Sở Tư Pháp, v.v.

3. Phạm vi nghiên cứu:
          - Thời gian nghiên cứu: Đề tài được thực hiện từ năm 2013 năm 2015.
          - Địa bàn nghiên cứu: Đề tài tiến hành nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Bến Tre, cụ thể là trong môi trường học đường (các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh Bến Tre).

4. Giả thuyết nghiên cứu:
          - Tình trạng bạo lực học đường gia tăng về số lượng và quy mô trong các trường học (trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, cao đẳng) trên địa bàn tỉnh Bến Tre.     
          - Đối tượng thực hiện hành vi bạo lực học đường bao gồm một số học sinh bậc phổ thông, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, cao đẳng.
          - Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực học đường gia tăng là do sự thiếu liên kết giữa nhà trường và gia đình; sự méo mó về nhân cách, sự khủng hoảng về tâm lý, sự lệch lạc về thị hiếu và bao trùm lên tất cả là sự buông thả về hành vi.
          - Biến đổi về đời sống văn hóa, kinh tế - xã hội là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tình trạng bạo lực học đường.

5. Phương pháp tiếp cận thu thập thông tin:
          - Tiếp cận Hệ thống:
          Hệ thống là một tập hợp các thành tố tương tác với nhau. Sự thay đổi một thành tố sẽ dẫn đến sự thay đổi những thành tố khác. Lý thuyết hệ thống đòi hỏi khi tiếp cận phải tôn trọng các nguyên tắc tổng thể, thống nhất và hữu cơ. Giữa sự tác động của xu hướng hội nhập và phát triển của nền kinh tế, xã hội địa phương, tư duy và nhận thức của người dân có mối quan hệ tác động lẫn nhau. Sự thay đổi về tình hình kinh tế, xã hội của một khu vực, thêm nữa xu hướng biến đổi giao lưu văn hóa, biến đổi tâm sinh lý của học sinh, sinh viên ảnh hưởng đến thực trạng tuân thủ pháp luật, chống bạo lực vi phạm pháp luật và tình hình an ninh trật tự xã hội. Nếu sự tác động theo chiều hướng xấu, gia tăng bạo lực vi phạm pháp luật học đường sẽ ảnh hưởng đến tình hình giáo dục - đào tạo, an ninh trật tự xã hội, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển nguồn nhân lực, đến sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương và đất nước.
          - Tiếp cận lịch sử:
          Việc tiếp cận lịch sử nhằm đặt các sự kiện, hiện tượng trong toàn bộ tiến trình hình thành và phát triển vốn có của nó. Cách tiếp cận này thể hiện tổng quát quá trình hình thành, phát triển đời sống kinh tế, xã hội của tỉnh Bến Tre.
          - Tiếp cận văn hóa:
          Mỗi nền văn hóa mang một hệ thống tổng thể, bao gồm các thành tố, bộ phận; giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ, tác động qua lại, tạo nên sự tác động từ nội lực lẫn ngoại lực đến sự biến đổi của tâm sinh lý. Việc tiếp cận văn hóa trong đề tài nhằm nghiên cứu văn hóa, xu hướng biến đổi văn hóa và tâm sinh lý của học sinh, sinh viên trong quá trình hội nhập và phát triển tỉnh Bến Tre.
          - Tiếp cận tâm lý:
          Tâm lý học nghiên cứu tinh thần, tư tưởng và hoạt động của con người, những ảnh hưởng của hoạt động thể chất, trạng thái tâm lý và các yếu tố bên ngoài đến tinh thần và hành vi của con người. Để đánh giá nguyên nhân và nguồn gốc của hành vi bạo lực học đường, đề tài dựa trên một số cách tiếp cận tâm lý như tâm lý đám đông, tâm lý lứa tuổi, tâm lý giới tính cho việc nghiên cứu:
          Tâm lý đám đông: nghiên cứu về tâm lý và hành xử của một người bình thường trong những hoạt động mang tính chất tập thể. Theo các nhà tâm lý học, những đám đông luôn bị vô thức tác động, họ xử sự như người nguyên thuỷ, không có khả năng suy nghĩ, suy luận, mà chỉ cảm nhận bằng hình ảnh, bằng sự liên kết các ý tưởng, họ không kiên định, thất thường và đi từ trạng thái nhiệt tình cuồng loạn nhất đến ngây dại ngớ ngẩn nhất. Vả lại, do thể tạng của mình, những đám đông ấy cần có một thủ lĩnh, một người cầm đầu, kẻ có thể dẫn dắt họ và cho bản năng của họ một ý nghĩa.
          Tâm lý lứa tuổi: nghiên cứu động lực phát triển tâm lí theo lứa tuổi của con người, sự phát triển cá thể của các quá trình tâm lí và các phẩm chất tâm lí trong nhân cách của con người đang phát triển (quá trình con người trở thành nhân cách như thế nào?). Từ đó rút ra những quy luật chung của sự phát triển nhân cách, những nhân tố chỉ đạo sự phát triển nhân cách theo lứa tuổi; rút ra những quy luật lĩnh hội tri thức, kỹ năng, kỹ xảo trong quá trình giáo dục và dạy học, những biến đổi tâm lí của học sinh do ảnh hưởng của giáo dục và dạy học.
          Tâm lí học lứa tuổi: nghiên cứu đặc điểm của các quá trình và các phẩm chất tâm lí riêng lẻ của cá nhân ở các lứa tuổi khác nhau và sự khác biệt của chúng ở mỗi cá nhân trong phạm vi một lứa tuổi, nghiên cứu những khả năng lứa tuổi của việc lĩnh hội tri thức, phương thức hành động thông qua các hoạt động như vui chơi, lao động, v.v. Ở mỗi giai đoạn, mỗi người có sự phát triển khác về thể chất, tâm lý và cả nhân cách. Lứa tuổi vị thành niên là lứa tuổi có sự phát triển cao về thể chất và có những biến chuyển tâm lý phức tạp. Bên cạnh đó, sự phát triển tâm sinh lý chưa hoàn thiện ở khiến cho lứa tuổi này dễ bị khủng hoảng về tâm lý, dẫn đến những suy nghĩ và hành động lệch chuẩn theo cách: “Tuổi dậy thì của trẻ em Việt Nam đã sớm hơn trước rất nhiều, song nhân cách các em thì chưa hoàn thiện, nghĩ sao làm vậy, bồng bột và dễ nổi máu yêng hùng khi gặp phải những mâu thuẫn dù nhỏ”. Vì vậy, tỷ lệ bạo lực học đường ở lứa tuổi này cũng tăng cao, ảnh hưởng đến gia đình, nhà trường, xã hội.
          Tâm lý giới tính: các hiện tượng của đời sống giới tính có mối quan hệ với đời sống tâm lí con người ở những mức độ khác nhau. Nó có mối quan hệ mật thiết hoặc ảnh hưởng mạnh mẽ hay ngược lại, chịu sự chi phối, tác động của tâm lí con người. Đồng thời, nó biểu hiện đời sống tâm lí con người. Những hiện tượng của đời sống giới tính có bản chất là tâm lí con người hoặc quan hệ mật thiết với tâm lí con người và đo đó chúng mang tính xã hội, lịch sử như tâm lí con người. Các hiện tượng của đời sống giới tính có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến những đặc điểm nhân cách, ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách. Nhiều hiện tượng của đời sống giới tính, đồng thời cũng là những đặc điểm nhân cách, đặc điểm cá tính, đặc điểm khí chất. Thậm chí, nó hoà nhập vào nhân cách con người, làm cho nhân cách con người mang những sắc thái riêng. Như vậy, giới tính có mối quan hệ mật thiết với nhân cách, là một thành phần của nhân cách, hoặc ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự hình thành và phát triển của nhân cách.
          Tâm lý học nhân cách: Nhân cách là lĩnh vực trung tâm của các nghiên cứu tâm lý học. Các nhà nhân cách học quan tâm tới các vấn đề trọng tâm như bản chất và cấu trúc nhân cách; động cơ hệ; sự phát triển nhân cách, tâm bệnh lý; sức khỏe tâm lý; thay đổi nhân cách dưới tác động của liệu pháp tâm lý. Tâm lý học nhân cách chủ yếu nghiên cứu những hành vi bình thường của con người hơn là những hành vi bất thường. Tuy nhiên, tâm lý học nhân cách lại nhấn mạnh đến sự khác biệt cá nhân giữa mọi người. Bởi theo họ, các nhà tâm lý học nhân cách thừa nhận trong hành vi của con người có sự giống nhau, họ chú tâm tới việc lý giải con người khác nhau như thế nào và vì sao. Mục đích cơ bản của tâm lý học nhân cách hiện đại là lý giải từ góc độ khoa học tại sao con người lại cư xử như thế này mà không phải thế khác, khái quát những suy đoán về bản chất con người thành những luận thuyết hay khái quát hóa thông tục. Việc sử dụng cách tiếp cận tâm lý nhân cách trong đề tài nhằm nghiên cứu nguyên nhân của việc sử dụng bạo lực trong học đường của học sinh, suy đoán bản chất sự việc, từ đó mới đề xuất giải pháp cụ thể nhằm giải quyết vấn đề.
          Do đó, cách tiếp cận tâm lý cho phép ta hiểu được nhận thức, sự đánh giá, cách xử lý của học sinh, sinh viên, cán bộ công chức thực hiện công tác giáo dục, đào tạo với bạo lực học đường; hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, sinh viên để có biện pháp can thiệp kịp thời; đánh giá khả năng tác động của đám đông, của môi trường bên ngoài đến tâm lý của học sinh, sinh viên; v.v. Bên cạnh đó, hệ thống giải pháp được đề xuất dựa vào cách tiếp cận này sẽ hiệu quả hơn.


  • Blogger Comments
  • Facebook Comments

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Item Reviewed: Thực trạng và giải pháp phòng, chống bạo lực học đường tại tỉnh Bến Tre Rating: 5 Reviewed By: AEP LienHiep